Is een verkeersregelaar een ambtenaar?

Waarom is een verkeersregelaar geen ambtenaar?

Omdat ambtenaar zijn afhangt van uw werkgever, niet van uw taak. Wie verkeer regelt voor een verkeersregelaarsbedrijf, werkt niet voor de overheid.

Volgens de Ambtenarenwet 2017 is een ambtenaar iemand die met een arbeidsovereenkomst werkt voor een overheidswerkgever, zoals de staat, een provincie, een gemeente of een waterschap 2 Ambtenarenwet 2017. Een beroepsverkeersregelaar is bijna altijd in dienst van een particulier bedrijf, of werkt als zzp-verkeersregelaar voor zo'n bedrijf. Daarmee valt hij buiten die omschrijving.

Ook het verkeersrecht houdt de twee uit elkaar. Artikel 82 van het RVV 1990 somt op wiens aanwijzingen u moet opvolgen, en noemt daarin bevoegde ambtenaren en bevoegde verkeersregelaars als afzonderlijke groepen. De verkeersregelaar hoeft dus geen ambtenaar te zijn om gezag te hebben.

Er is één uitzondering in de praktijk: wie al bij de overheid werkt en daarnaast als verkeersregelaar is aangesteld. De Regeling verkeersregelaars noemt zelf de weginspecteur in dienst van Rijkswaterstaat 6 lid 2 Regeling verkeersregelaars 2009. Hij is ambtenaar door zijn dienstverband, niet doordat hij het verkeer regelt.

Wat is het verschil met een boa of een politieagent?

Politie en boa's mogen strafbare feiten opsporen. Een verkeersregelaar mag dat niet: hij geeft alleen aanwijzingen in het verkeer.

Wie verkeersovertredingen mag opsporen, staat in de Wegenverkeerswet: de politie, boa's en andere opsporingsambtenaren 159 WVW 1994. Verkeersregelaars staan er niet in. Een boa heet in de wet buitengewoon opsporingsambtenaar en heeft een akte of aanwijzing die precies zegt welke feiten hij mag opsporen 142 Sv.

Dat verschil heeft praktische gevolgen. Een verkeersregelaar kan u laten stoppen met een gebaar, maar hij kan niet uw rijbewijs of kentekenbewijs opeisen. Die plicht om papieren af te geven geldt tegenover de opsporingsambtenaren uit artikel 159 160 WVW 1994. Andersom moet de verkeersregelaar zijn eigen aanstellingspas wel aan hen afgeven als zij daarom vragen 58a lid 3 BABW.

Waar komt het gezag van een verkeersregelaar vandaan?

Uit een aanstellingsbesluit. De minister of de burgemeester wijst hem aan, en daardoor moeten weggebruikers zijn aanwijzingen volgen.

De Wegenverkeerswet verplicht weggebruikers aanwijzingen te volgen van opsporingsambtenaren en van andere categorieën die bij algemene maatregel van bestuur zijn aangewezen 12 WVW 1994. Verkeersregelaars zijn zo'n categorie. Wie hen aanstelt, regelt het BABW: de minister voor transportbegeleiders en voor beroepsverkeersregelaars die in meerdere provincies werken, de burgemeester van de gemeente waar gewerkt wordt in de overige gevallen.

Een beroepsverkeersregelaar krijgt die aanstelling pas na een theorie- en praktijkexamen, met een verklaring van zijn werkgever en een verklaring omtrent het gedrag 6 Regeling verkeersregelaars 2009. De aanstelling geldt vijf jaar en staat in een besluit. Op de pas die hij tijdens het werk bij zich draagt, staat de bedrijfsnaam van zijn werkgever 7 Regeling verkeersregelaars 2009. Ook dat laat zien: de overheid geeft de bevoegdheid, het bedrijf is de werkgever.

Hoe u die pas en de voorgeschreven kleding op straat herkent, leest u in een verkeersregelaar herkennen. Wat hij met die bevoegdheid precies mag, staat in de bevoegdheden van een verkeersregelaar.

Wat is de strafrechtelijke positie van een verkeersregelaar?

Wie zijn aanwijzing negeert, pleegt een strafbaar feit. De verkeersregelaar zelf kan zijn aanstelling kwijtraken als hij het verkeer in gevaar brengt.

Het niet opvolgen van een aanwijzing is strafbaar gesteld in het RVV 1990 92 RVV 1990. De Wegenverkeerswet noemt dat een overtreding, met als straf hechtenis van ten hoogste twee maanden of een geldboete van de tweede categorie 177 WVW 1994 178 WVW 1994. De verkeersregelaar maakt daar zelf geen proces-verbaal van op; dat doet de politie.

Het Wetboek van Strafrecht breidt het begrip ambtenaar uit met onder meer leden van volksvertegenwoordigingen en militairen 84 Sr. Verkeersregelaars staan daar niet bij. Hun positie is geregeld in het verkeersrecht, niet via een ambtelijke status.

Ook de verkeersregelaar zelf staat onder controle. De politie houdt toezicht op alle verkeersregelaars 57 BABW. Na een schriftelijk advies van de politie kan de burgemeester of de minister de aanstelling intrekken, bijvoorbeeld als iemand het verkeer in gevaar bracht 15 Regeling verkeersregelaars 2009. En wie zonder aanstelling de indruk wekt verkeersregelaar te zijn, pleegt zelf een strafbaar feit 58b BABW 59 BABW.

Is een evenementenverkeersregelaar wel een ambtenaar?

Nee. De gemeente stelt hem aan voor evenementen, voor ten hoogste twaalf maanden. Die aanstelling maakt hem geen gemeentepersoneel.

Bij een festival, optocht of voetbalwedstrijd voelt het extra officieel: straten dicht, routes om, veel mensen tegelijk op pad. Toch werken daar vaak evenementenverkeersregelaars. Zij zijn minimaal 16 jaar, volgen een e-instructie van de politie en worden door de gemeente aangesteld 9 Regeling verkeersregelaars 2009 10 Regeling verkeersregelaars 2009. Ze werken volgens de instructies van de organisator of de toezichthouder 12 Regeling verkeersregelaars 2009 en doen eenvoudige verkeersregelende taken 2 Regeling verkeersregelaars 2009.

Neem de uitstroom na een concert. Honderden bezoekers lopen tegelijk naar de parkeerplaats, taxi's willen dichtbij stoppen en auto's willen weg. Wie daar het verkeer stilzet, doet dat op grond van een aanstelling, niet als gemeentepersoneel. Voor een druk kruispunt kiest u beter een beroepsverkeersregelaar: de evenementenverkeersregelaar is aangesteld voor eenvoudige taken. Of vrijwillig werk hier kan, leest u in is verkeersregelaar vrijwilligerswerk?

Heeft een verkeersregelaar op Schiphol een aparte status?

Nee. Ook rond de luchthaven gelden dezelfde drie soorten en dezelfde aanstelling door burgemeester of minister.

De Regeling verkeersregelaars kent geen aparte status per locatie. Rond Schiphol gaat het vaak om logistiek verkeer, omleidingen en werk langs drukke toegangswegen, en daar liggen de eisen aan planning en afstemming hoog. De verkeersregelaar blijft daar wat hij overal is: een aangestelde vakman in dienst van een bedrijf, geen ambtenaar. Meer over inzet in die regio staat op verkeersregelaars Schiphol.